Co teraz?

Umarł krewny, przyjaciel albo znajomy. Być może przeczytali Państwo o tym w gazecie, usłyszeli od kogoś lub otrzymali list z czarną obwódką (zawiadamiający o czyjejś śmierci). Proszę dać sobie czas na uporządkowanie myśli i uczuć i pozwolić sobie na smutek.

W każdym razie należy zareagować na smutną wiadomość i wyrazić swoją konsternację. Strata ukochanej osoby jest dla członków rodziny ogromnym ciosem i jakkolwiek trudne się to może wydawać – pomagają Państwo pogrążonym w żałobie, choćby tylko uczestnicząc w ich cierpieniu. Brak reakcji na wiadomość o śmierci jest właściwie nie do pomyślenia. Nawet jeśli pozostaje w zgodzie z Państwa sumieniem, takie zachowanie nie pomogłoby rodzinie Zmarłego i zrobiło wrażenie obojętności.

W jaki sposób właściwie składać kondolencje z powodu czyjejś śmierci?

Nie ma na to jednej właściwej odpowiedzi .

Gdyby byli Państwo bliskim przyjacielem albo krewnym Zmarłego, chcielibyście złożyć jego rodzinie wizytę i zaoferować swą pomoc; jeśli zaś byliście kolegami z pracy i nie znacie rodziny Zmarłego, ograniczycie się prawdopodobnie do pójścia na pogrzeb. Państwa reakcja zależeć będzie od stosunków łączących was ze Zmarłym, z jego rodziną a także od waszej osobowości.

Śmierć znajomej lub też ukochanej osoby jest sytuacją ekstremalną, która stawia przed nami nietypowe pytania. Jesteśmy zmuszeni do komunikowania się z innymi żałobnikami/ rodziną Zmarłego w całkowicie nowy, niezwykły sposób. Jak pozdrowić człowieka, który właśnie stracił ukochaną osobę? W jaki sposób wyrazić swój własny ból? Czy wypada mówić głośno albo śmiać się? Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi, istnieje jednak kilka reguł, które mogą okazać się przydatne:

– należy unikać frazesów. Nie obciążać rodziny Zmarłego pustymi słowami typu „będzie dobrze”. Gdy zupełnie nic nie przychodzi nam do głowy, lepiej milczeć. Spojrzenie, uścisk dłoni albo objęcie często mówią już wystarczająco dużo,

– do napisania listu z kondolencjami należy użyć zwykłego białego papieru i zwykłej koperty. List powinien być napisany ręcznie,

– należy napisać list niezwłocznie po tym, jak dowiedzieliśmy się o śmierci danej osoby ,

– nie należy używać drukowanych kart ani spisywać tekstu kondolencji

ze wzorów, lecz podejść do śmierci tej osoby w sposób indywidualny ,

– warto się zastanowić co i w jaki sposób chciałoby się powiedzieć, biorąc

pod uwagę szczególne położenie rodziny Zmarłego ,

– proszę nie próbować relatywizować tego zdarzenia, lecz wesprzeć bliskich Zmarłego osobistymi słowami otuchy ,

– nie należy wspominać prywatnych i osobistych wydarzeń, które nie mają związku z osobą Zmarłego ,

– wyrazy współczucia należy przekazywać w sposób możliwe jak najbardziej osobisty, zwłaszcza gdy chodzi o bliskiego krewnego lub dobrego znajomego .

 Nabożeństwo żałobne / Pogrzeb

“Szacunek i współczucie “

Jeśli tylko jest taka możliwość, należy być na pogrzebie. Nie ma lepszego sposobu, aby wyrazić swoje współczucie i okazać szacunek rodzinie Zmarłego.

 – Proszę postarać się przyjść trochę wcześniej, ok. 10 do 15 minut. W żadnym razie nie wolno się spóźnić.

 – Należy odpowiednio wcześniej wyłączyć telefon, a najlepiej wcale nie brać go ze sobą .

– Podczas nabożeństwa żałobnego, w drodze do grobu i w czasie pochówku należy milczeć. Na rozmowy z innymi żałobnikami przyjdzie czas bezpośrednio po ceremonii pogrzebowej.

– Jeśli chodzi o ubiór, należy mieć na sobie odzież w ciemnych kolorach, najlepszy będzie ciemny garnitur i biała koszula, do tego czarny krawat. Nakrycia głowy u mężczyzn są niedopuszczalne, kobiety mogą nosić stosowny kapelusz. Dzieci nie muszą być ubrane na czarno, ale i tutaj pożądane są stonowane kolory.

– Należy zdawać sobie sprawę z tego, że pogrzeb jest ostatnim wspólnym momentem rodziny ze zmarłym, cierpienie i ból utraty są teraz najbardziej dotkliwe. Dlatego też należy ćwiczyć się w powściągliwości.

– Na ewentualny poczęstunek żałobny/ stypę, mające miejsce bezpośrednio po pochówku, następuje wyraźne zaproszenie ze strony rodziny Zmarłego, a to oznacza, że bez takiego zaproszenia nie należy się pojawiać na ww. uroczystościach. Takie wspólne przebywanie razem powinno stworzyć pomost między żałobą a normalnością, wiodący od śmierci do życia. To spotkanie daje okazję do tego, by dzielić dobre wspomnienia o Zmarłym z innymi gośćmi, płakać i śmiać się.

Ubranie na pogrzeb: Już od dawna zmarłych opłakuje się nie tylko w czerni

Czerń jest najbardziej klasycznym i chyba jeszcze wciąż najpowszechniej stosowanym jak też najchętniej wybieranym na pogrzeb kolorem. Według poradnika dobrych manier jest on również w „dobrym guście” i sygnalizuje szacunek dla Zmarłego. Ważniejsze jednak od koloru stają się coraz częściej życzenia Zmarłego i dbałość w wyborze własnego ubioru.

Żadnej autopromocji

Kolor niekoniecznie jest najważniejszym kryterium, według którego należy wybierać strój. Dużo bardziej istotnym jest, aby w tym smutnym wydarzeniu nie upatrywać okazji do autopromocji. Jakkolwiek dziwacznie to brzmi, z pewnością znajdą się ludzie, dla których własna próżność jest ważniejsza niż żałoba i obecność mająca na celu okazanie szacunku rodzinie Zmarłego. Kobiety powinny bezwzględnie zrezygnować z głębokich dekoltów i zbyt krótkich spódnic czy sukienek. Również za duża liczba błyskotek i cekinów jest bardzo niestosowna. Mężczyźni, mimo wysokich temperatur, powinni tego dnia mieć na sobie długie spodnie i koszule z długim rękawem. Zarówno obiety jak i mężczyźni podczas trwania ceremonii pogrzebowej muszą zdjąć okrycie głowy. Również przy doborze biżuterii zaleca się rozsądek i umiar.

Życzenia Zmarłego i jego rodziny.

Ważniejsze od własnych życzeń podczas doboru stroju i wyboru wiązanki są życzenia, które Zmarły wyraził za życia. Często też w zaproszeniu na pogrzeb można znaleźć wskazówki dotyczące preferowanego koloru i rodzaju stroju. Zaproszenie może również zawierać prośbę o to, by wszyscy żałobnicy przyszli ubrani na biało albo pojawili się w swoich codziennych ubraniach. Zatem o ile zostało wyrażone jakieś życzenie, każdy żałobnik winien je respektować i podporządkować się mu.

Żałoba w mundurze.

Jeśli Zmarły był za życia policjantem, strażakiem lub nawet służył w wojsku lub marynarce zdarza się, że mundur stanowi ubranie żałobne. Również z powodu przynależności do jakiegoś stowarzyszenia lub jednostki koledzy Zmarłego nierzadko pojawiają się na pogrzebie w mundurach. Oczywiście tego typu ubiór (o ile Zmarły bądź najbliższa rodzina wyraźnie sobie tego nie życzyła) powinien być omówiony z najbliższymi krewnymi Zmarłego.

Żałoba także dla dzieci? 

W przypadku niemowląt i małych dzieci nie oczekuje się jednakowych, czarnych ubranek albo odzieży w innych, ciemnych kolorach. Spokojne odcienie są jednakże bardziej stosowne niż kolorowe wzorki i koszulki z postaciami z kreskówek. O ile najmłodsi nie są już tacy mali i po raz pierwszy biorą udział w uroczystościach pogrzebowych, powinni mieć niejakie pojęcie o tym, co ich czeka podczas takiej ceremonii pogrzebowej i że powinni zachowywać się w miarę spokojnie. Dzieci są oczywiście różne, jedno bardziej niespokojne niż inne, a przede wszystkim nawet dzieci szkolne często nie wiedzą jeszcze, jak emocjonalnie poradzić sobie z taka sytuacją.

Śmiech daje pociechę.

Rodzice dzieci nie muszą w żadnym wypadku czuć się źle, gdy niemowlę zaczyna płakać, podczas gdy to oni powinni dbać o dobry nastrój swoich pociech. Tuż po pogrzebie podczas poczęstunku dla gości atmosfera szybko staje się bardziej pozytywna, gdy w powietrzu rozbrzmiewa dziecięcy śmiech. Starszym żałobnikom wcale to nie przeszkadza, a daje okazję do uśmiechu, przytulenia najmłodszych członków rodziny i ponownego odczuwania radości.

Dzieci bowiem są wciąż małymi wybawcami w potrzebie…